جاذبه های طبیعی وجغرافیای شهرستان کبودراهنگ
(KABUD RAHANG)نام شهرستان:كبود راهنگ نام قديم:كبوترآهنگ
جمعيت:152813نفر (سرشماري سال 75)
مساحت: 4000كيلومتر مربع (وسيعترين شهرستان استان همدان)
تعدادروستا:131 روستاي داراي سكنه
تعداد بخش:3
تعدادشهر:3(كبودراهنگ،گل تپه،شيرين سو)
تعداداماكن مذهبي:۲۶۰باب(1۶۹مسجد۴۵حسينه و28 امامزاده)
* موقعيت جغرافيائي:
شهرستان كبودراهنگ به عنوان وسيعترين شهرستان استان همدان درشمال غربي همدان قرارگرفته وبااستانهاي زنجان وكردستان همسايه مي باشدبه طوري كه ازشمال به شهرستان خدابنده (ازاستان زنجان) وشهرستان بيجار(ازاستان كردستان) وازجنوب به شهرستانهاي همدان وبهاروازشرق به شهرستان رزن واز غرب به شهرستان قروه ازاستان كردستان محدود مي گردد.بدين ترتيب شهرستان كبودراهنگ با 6 شهرستان همجوارمي باشد.شهرستان كبودراهنگ با مساحتي در حدود4000كيلومترمربع وسعت ، وسيعترين شهرستان استان مي باشدودرمقايسه باوسعت استان رقمي معادل 4/20درصد وسعت استان رابه خود اختصاص داده است.
* آب وهواي شهرستان:
با توجه به اينكه شهرستان به صورت دشت وسيع، مسطح وصاف مي باشدآب وهواي آن عموما"سرد وخشك بوده ونسبت به ساير شهرستانهاي استان در تابستان گرمترين ودر زمستان سردترين نقطة استان مي باشد ورژيم بارندگي آن از تيپ اقليم مديترانه اي بوده ومقدار بارندگي آن درسال 1380، 254 ميليمتربوده است
وجه تسميه: درباره وجه تسميه «كبودراهنگ» نقل شده است كه اين شهرقبلا" چمنزار وسيع با آب زيرزميني فراواني بوده كه به وسيله كهريز وقنات آبهارابه سطح زمين مي رسانده اند، درفرهنگ فارسي «راهنگ» به معناي رودخانه ، قنات ومجراي عبور آب آمده است، به دليل وجود سنگهاي كبودوكبودي بستر قنوات (راهنگ)رنگ آب نيزكبود به چشم آمده است وبدين سبب«كبود ـ راهنگ » شهرت يافته است گرچه اسم شهرستان را كبوترآهنگ نيز تلفظ مي كنندولكن نام رسمي وتلفظ صحيح آن «كبود راهنگ»مي باشد rahang ـ kabud
* جمعيت ، زبان ومذهب:
جمعيت شهرستان در سرشماري سال 1375ـ 813/152 نفر ذكر شده كه اكثرا" با گويش آذري وكمي هم فارسي وكردي صحبت مي كنندواز نژاد سامي و آريايي هستند . اكثريت قريب به اتفاق ساكنين شهرستان شيعه وكمتر از هفت صدم درصد07/0 % زردتشتي و... مي باشندمردم شهرستان كبودراهنگ به شدت علاقمند به اهل بيت ( عليهم السلام) مي باشند وبه مسائل مذهبي اهميت فوق العاده اي قائلند اكثريت مردم به شغل كشاورزي (كشت محصولاتي نظير گندم ، جو، سيب زميني، هندوانه و....) ودامپروري اشتغال دارندگرچه شهرستان از صنايع نيزبي بهره نيست وبا گسترش فعاليت شهرك صنعتي ويان و احداث كارخانجات بزرگ، نظيركارخانه سيمان وفولاد(درآينده نزديك) ضمن ايجاد اشتغال ، نويدگر آينده اي روشن وپراميد براي شهرستان مي باشد.
* تقسيمات كشوري:
شهرستان داراي 3 بخش به اسامي: مركزي ،گل تپه، شيرين سو با 131 آبادي داراي سكنه و10 دهستان مي باشد،اكثر مردم روستا نشين هستندبه طوري كه فقط 12 درصد از جمعيت شهرستان ، درمركز شهرستان سكونت دارندومابقي (88 درصد)در روستاها ومراكزبخشها ساكن هستند.
* جاذبه هاي گردشگري:
1. غار عليصدر: اين غار زيباوشگفت انگيزدرروستاي عليصدر،واقع در بخش گل تپه، تنها غار تالابي ايران وازمعدود غارهاي آبي جهان، يكي ازعجايب طبيعي جهان ، وشهره عام وخاص ويكي ازمراكزمهم گردشگري وتوريستي است
شواهد به دست آمده از درون غار حاكي از آن است كه اين غار پناهگاه انسانهاي اوليه ومنبع تأمين آب مورد نياز اهالي روستا بوده است ،گرچه قدمت غاروزمان تشكيل آن ازنظرزمين شناسي به دوران دوم زمين شناسي و ميليونهاسال پيش برمي گرددولكن اين غار در تاريخ 5/7/1342 كشف ومورد كاوش قرار گرفت واز سال 1354 مورد بازديدواستفاده عموم قرارگرفت غار عليصدر ازبسياري از جهات، به ويژه گذرگاههاي ممتد آبي ودرياچه هاي وسيع وقابل قايقراني كه در سرتاسرغار گسترده شده انديكي از زيبا ترين جلوه هاي طبيعي جهان و پديده اي منحصر به فرد در نوع خود مي باشد، آب درياچه غار بدون رنگ وبو بوده ومزه آن معمولي است هواي درون غاردرتابستان وزمستان يكنواخت مي باشد، هيچگونه حيات جانوري درآن وجودندارددربرخي معابر غار10 الي 11 كيلومتر پيشروي شده ولي با اين وجود هنوز تمام كانالها وشبكه هاي ارتباطي غار كشف نشده است وبالاخره غار ومجتمع تفريحي سياحتي عليصدر با برخورداري ازهتل ، سوئيت ها، بازارچه وسايرامكانات جانبي همواره پذيراي هزاران نفر از گردشگران داخلي وخارجي مي باشد
2. پل كوريجان : درنزديكي روستاي كوريجان
3. قلعه باشقورتاران: برفراز كوهي در نزديكي روستاي باشقورتاران ، مربوط به زمان سلجوقيان نقل شده است كه اين قلعه در روزگار فرقه اسماعيليه نيز مورداستفاده قرارمي گرفته است
4. امامزاده زبيده خاتون وذوالفقار: مدفن برادر وخواهري از نوادگان امام موسي كاظم(ع) در مركز شهرستان
5. حمام سنگي
و .......
توضيحات تكميلي:
زمين شناسان قدمت سنگ هاي اين كوه را به دوران دوم زمين شناسي يعني دوره ژوراسيك ( 190 تا 136 ميليون سال قبل ) نسبت مي دهند و شواهد به دست آمده از درون غار حاكي از آن است كه اين غار پناهگاه انسان هاي اوليه بوده است .مردم روستاي عليصدر و روستاهاي اطراف از قديم الايام به وجود آن پي برده بودند واز آب آن بهره برداري مي كرده اند ولي هيچگاه كاربري گردشگري آن مطرح نبوده است تا اينكه در پنجم مهرماه 1342 گروهي 14 نفره از اعضاءهيئت كوهنوردي همدان غار عليصدر را مورد بازديد وكاوش قرار دادند. اين عده توانستند با وسائل ابتدايي مانند چراغ دستي و تيوب لاستيك مقداري در درون غار پيشروي كنند بازديد اين گروه در روزنامه هاي محلي منعكس شد ودر سال 1346 با پخش خبر كشف يك غار شگفت انگيز و بي انتها در سطح رسانه هاي ملي سيل محققان كوهنوردان و علا قمندان اثر طبيعي به سوي آن سرازيز شد . در سال 1352 كوهنوردان همداني دهانه ورودي غار را به قطر 50 سانتيمتر تعريض نمودند واز سال 1354 استفاده عمومي از غار عليصدر آغاز شد در آن زمان اهالي روستا مسافران را با چراغ دستي قايق و پارو به ديدن قسمتهاي ابتدايي غار مي بردند .
چگونگي ايجاد:- در نتيجه تركيب آب حاصل ازبارش قطرات باران با گاز دي اكسيد كربن موجود در هوا تشكيل اسيد كربنيك ضعيف ونفوذ آن در زمينهاي آ هكي و انجام واكنش شيميايي تركيبي نا پايدار به نام بي كربنات كلسيم به وجود آورده است چون اين ماده در آب محلول است در درون لايه هاي آهكي ضخيم فضاهاي خالي ريزي ايجاد كرده واين فضاهاي خالي ميليون ها سال گسترش پيدا كرده و به مورور به هم پيوسته اند وبه عبارتي ميليونهاسال قلم صانع جهان خلقت به حكاكي ونقش آ فريني اين شاهكار شگفت انگيز مشغول بوده است تا اين غار بسيار وسيع در دل زمين ايجاد شده است .
زيبايي هاي غار عليصدر :- غار عليصدر از بسياري جهاد علي الخصوص به علت وجود گذرگاههاي ممتد آبي و درياچه هاي وسيع و قابل قايقراني كه در سرتا سر غار گسترده شده اند يك از زيبا ترين جلوهاي طبيعي ايران وجهان و پديده اي منحصر به فرد در نوع خود ميباشد كه فقط در معدودي از غارهاي جهان مثل غار موليس در فرانسه و غارهاي شواليه وبوكان در استراليا چنين زيبائيهاي خيره كنندهاي وجود دارد آب درياچه غار بدون رنگ و بو ميباشد و مزه آن معمولي است وهيچگونه حيات جانوري در آن وجود ندارد درجه حرارت آن در طول سال ثابت ودر حدود 12 درجه سانتي گراد و به قدري زلال است كه تا عمق 10 متري با نور معمولي و چشم غير مسلح بخوبي قابل رويت است نتايج آزمايشهاي فيزيكو شيميائي بر رور آن نشان مي دهد كه در نقاط مختلف غار ثركيبات شيميائي آن نزديك به هم بوده وجزء آبهاي بي كربناته كلسيك سبك با ph اسيديته نزديك به خنثي ميباشد وبدليل وجود املاح آهكي فراوان در آب غير قابل خوردن است از آنجا كه مازاد آب غار توسط رشته هاي مختلفي ( مثل چشمه شور ) به خارج غار هدايت مي شود لذا ? سطح آب در طي فصول و سالهاي مختلف به استثنا ء مواقع كم آ بي يك نواخت است ولي در مواقع كم آبي داراي نواساناتي بوده كه آثار آن برروي ديواره غار به خوبي مشهود است
آب غار در قسمتهاي مختلف آن از صفر تا 14 متر در نوسان است آب درياچه غار از چشمه هاي زير زميني ريزش مداوم آب از ديوار وسقف غار تامين ميشود كه منشا آنها به طور كلي از محل ريزشهاي جوي است سقف غار كه در بعضي قسمتها تا حدود 10متر از سطح آب ارتفاع دارد پوشيده از كربنات كلسيم خالص ودر بعضي قسمتها مخلوط با عناصر ديگر است كه برسر راه جريان آب از خارج به داخل غار به وجود آمده اند اين روسوبات به صورمختلف استالا كتيت هايي ( چكنده ) را تشكيل داده اند ودر كف غار ودر جاهايي كه آب وجود ندارد استالاكميت هايي ( چكيده) با اشكال متنوع و جذاب به فور ديده ميشود منظره داخل غار بسيا ربديع و هواي آن يسبار پاك و لطيف بوده و عاري از هر گونه گرد وغبار والودگي ميكروبي است ودر تابستان خنك ودر زمستان گرم و مطبوع است همچنين هواي داخل غار سبك بوده وحالت سكون مطلق دارد به طوري كه چنانچه شمعي در آنجا روشن كنند هيچ گونه حركتي در شعله شمع ديده نمي شود.در برخي از معابر غار 10 الي11 كيلومتر پيشروي شده است ولي هنوز تمام كانلها و شبكه هاي ارتباطي غار كشف نشده اند در حال حاضر پس از طي مسير قابل قايقراني غار نوردي پياده در قسمت خشكي غار آغاز مي شود و گردشگران پس از طي مسافتي نسبتا طولاني مجددا با قايق ادامه مسير مي دهند تا كنون 14 كيلومتراز معابر غار كشف شده ولي تنها 4 كيلومتر از معابر كه با پرژكتور نور پردازي شده اند مورد بازديد قرار مي گيرند در مجموع بازديد از محوطه وسيع قنديل بزرگ جزاير سوم و چهارم قايقراني غار نوردي و گذر از پيچ و خم گذرگاههاي آبي و دالانهايي با سقف بلورين به بيننده مي با وراند كه در اين اثر حقيقتا يكي از شاهكار هاي جهان آفرينش است و هيچ وصفي توان توصيف اين همه شكوه و زيبايي را ندارد
تاسيسات رفاهي و تفريحي جنبي - در مجموعه سياحتي غار عليصدر براي بازديد كنندگان تسهيلاتي شامل : يك باب مهمانسرا 10 دستگاه ويلاي چوبي يك و دو خوابه 16 دستگاه سوئيت اقامتي 50 دستگاه چادر صحرائي رستوران بازارچه خريد مواد خوراكي و صنايع دستي نمازخانه سرويس بهداشتي توقفگاه اتومبيل وسايل بازي كودكان فضاي سبز و امكان كوهنوردي فراهم است
